Điều phục cảm xúc

Bài học đạo lý “Điều phục cảm xúc” trong Khóa tu mùa hè 2024, Giảng sư: Thích Tánh Mẫn.

Vui, buồn, hờn, giận, ganh ghét, đố kỵ, hân hoan, vui vẻ, phiền não, bất an, lo lắng, hạnh phúc,… tất cả không gì khác gọi là cảm xúc.

Cảm xúc này trong mỗi cá thể con người chắc hẳn ai cũng có. Tuy nhiên, tùy theo sự hiểu biết, học tập, kinh nghiệm,… mà mỗi cảm xúc trên có thể có mặt trong mỗi chúng ta với những chuyển biến khác nhau; ít hoặc nhiều, thô hoặc tế. Và hẳn nhiên chúng không tồn tại mãi trong con người chúng ta nếu chúng ta có chánh niệm, sự tỉnh thức để chuyển hóa và điều phục cảm xúc.

Điều phục cảm xúc là sự nhận biết một cách rõ ràng về những gì xảy ra trong ta khi chúng ta tiếp xúc với các sự vật hiện tượng bên ngoài hoặc nó có thể xuất phát ngay trong cơ thể chúng ta. Điều chúng ta cần làm đó là hãy nhìn nhận một cách trung thực nhất về những cảm xúc đó là gì? Là giận, buồn, là vui, là bất an hoặc hạnh phúc,… Những cảm xúc này xuất phát từ đâu? Nó xuất phát từ chính chúng ta hay do các sự vật hiện tượng bên ngoài mang tới? Hoặc chúng ta tự đặt câu hỏi là vì sao ta lại có cảm xúc này? Nếu nó xuất phát từ sự ganh ghét, giận, đố kỵ,… từ chúng ta, chúng ta nên nhìn nhận một cách chân thật như vậy. Có như thế, chúng ta mới có thể chuyển hóa được cảm xúc tiêu cực trong con người chúng ta. Từ đó, chúng ta sẽ không bị cảm xúc lôi kéo, dẫn dắt, chúng ta không lệ thuộc vào cảm xúc vì chúng ta là chủ nhân của cảm xúc.

Trong cuộc đời, chúng ta có rất nhiều mối quan hệ khác nhau, trong đó có cả trách nhiệm và nghĩa vụ của chúng ta. Chúng ta không tránh khỏi những cảm xúc tiêu cực xuất hiện, tuy nhiên, nếu chúng ta học cách chấp nhận và chuyển hóa, thì những cảm xúc tiêu cực đó sẽ là động lực cho chúng ta đi lên, thấy rõ bản chất của đời này là gì, và nó vốn dĩ là như thế.

Chúng ta đừng đòi hỏi quá nhiều từ người khác, đừng bắt người khác phải theo đúng ý mình, đừng bắt người khác phải hoàn hảo trong khi chúng ta cũng thật sự chưa được hoàn hảo. Ai cũng có mặt yếu kém của mình, quan trọng chúng ta biết Hiểu và Thương cho nhau, cuộc sống này sẽ trở nên đẹp và hạnh phúc.

Lão Vô Danh